U vrijeme pojačanih geopolitičkih tenzija mnogi se pitaju gdje bi u slučaju velikog međunarodnog sukoba bilo najsigurnije živjeti.
Ne postoji država koja bi mogla garantovati potpunu sigurnost u slučaju globalnog rata, posebno ako bi sukob uključivao nuklearno oružje ili dugotrajne poremećaje u snabdijevanju.
Ipak, određene zemlje i regije imaju prednosti poput geografske izolacije, političke stabilnosti, bogatih prirodnih resursa ili sposobnosti proizvodnje hrane.
Antarktika – daleko od gotovo svega
Antarktika se često navodi kao jedno od geografski najizolovanijih mjesta na planeti.
Ogromne udaljenosti, ledena prostranstva i ekstremni vremenski uslovi znače da nema veliki strateški značaj poput gusto naseljenih područja Evrope, Azije ili Sjeverne Amerike.
Upravo ta izolacija mogla bi predstavljati određenu prednost u slučaju velikog sukoba.
S druge strane, život na Antarktici bez ozbiljne infrastrukture gotovo je nemoguć, pa bi za običnog čovjeka to teško mogla biti realna destinacija za preseljenje.
Island – izolacija i vlastiti izvori energije
Island se u članku izdvaja zbog geografskog položaja daleko od većeg dijela evropskog kontinenta.
Zemlja raspolaže velikim količinama geotermalne i hidroenergije, dok ribarstvo predstavlja važan izvor hrane.
Takva kombinacija prirodnih resursa i relativne geografske izolacije mogla bi biti prednost tokom međunarodne krize.
Novi Zeland – daleko od glavnih centara sukoba
Novi Zeland je jedna od država koje se često pominju kada se govori o otpornosti na velike globalne poremećaje.
Njegov položaj u južnom Pacifiku udaljava ga od mnogih potencijalnih žarišta, a razvijena poljoprivreda omogućava značajnu proizvodnju hrane.
Za državu s relativno malim brojem stanovnika to predstavlja važnu prednost.
Australija raspolaže ogromnim resursima
Uz Novi Zeland, članak izdvaja i Australiju.
Kontinent raspolaže velikim količinama mineralnih sirovina, energenata i poljoprivrednog zemljišta.
Velika udaljenost od Evrope i drugih gusto naseljenih dijelova svijeta mogla bi smanjiti određene neposredne rizike.
Ipak, kao velika međunarodno važna država, Australija ima i strateški značaj koji se ne može zanemariti.
Tuvalu – mali otok bez velikog strateškog značaja
Na listi se nalazi i Tuvalu, mala pacifička otočna država sa svega nekoliko hiljada stanovnika.
Njegova glavna prednost bila bi upravo udaljenost i činjenica da nije veliko vojno, političko ili industrijsko središte.
S druge strane, Tuvalu ima vrlo ograničene resurse i suočava se s ozbiljnim rizicima povezanim s klimatskim promjenama i rastom nivoa mora.
Argentina – velika proizvodnja hrane
Argentina ima ogromne površine kvalitetnog poljoprivrednog zemljišta i ubraja se među velike svjetske proizvođače hrane.
U dugotrajnoj globalnoj krizi upravo bi sposobnost proizvodnje hrane mogla biti jedan od najvažnijih faktora.
Geografski položaj na jugu Južne Amerike također je udaljava od nekih najvećih potencijalnih zona sukoba.
Butan – planinska izolacija
Mala himalajska država Butan izdvaja se zbog planinskog položaja i relativne izolacije.
Veliki dio teritorije teško je pristupačan, a zemlja nema ulogu velike vojne ili industrijske sile.
Zbog toga bi u određenim scenarijima mogla biti manje izložena direktnom sukobu od mnogo većih država.
Švicarska – jedna od najzanimljivijih opcija u Evropi
Za stanovnike našeg dijela Evrope posebno je zanimljiva Švicarska.
Ona je geografski mnogo bliža Balkanu od Novog Zelanda, Australije ili Južne Amerike.
Zemlja je decenijama poznata po političkoj neutralnosti, stabilnim institucijama i snažnoj infrastrukturi.
Planinski teren dodatno predstavlja prirodnu prepreku, dok Švicarska ima i dugu tradiciju civilne zaštite.
Zašto je Švicarska posebna?
Švicarska već dugo ulaže u skloništa i sistem zaštite stanovništva u slučaju većih kriznih situacija.
Uz to ima snažnu ekonomiju, kvalitetnu infrastrukturu i relativno visok nivo društvene stabilnosti.
Zbog toga je razumljivo što se upravo ona često spominje među potencijalno sigurnijim evropskim državama.
Indonezija – ogromna i razuđena država
Indonezija se sastoji od hiljada otoka, što joj daje specifičnu geografsku strukturu.
Zemlja raspolaže prirodnim resursima, uključujući energente, dok bi velika udaljenost između pojedinih područja mogla imati određene prednosti u kriznim situacijama.
Istovremeno, velika populacija i zavisnost pojedinih regija od kompleksnih lanaca snabdijevanja mogu predstavljati izazov.
Čile – dugačka zemlja između planina i okeana
Čile ima izuzetno neobičnu geografiju.
S jedne strane nalazi se Tihi okean, a s druge planinski lanac Anda.
Zemlja raspolaže vrijednim mineralnim resursima, razvijenim ribarstvom i poljoprivredom.
U pojedinim hipotetičkim scenarijima takav položaj mogao bi joj pružiti određenu izolaciju.
Južna Afrika – hrana i prirodni resursi
Južna Afrika također se našla među državama koje članak izdvaja.
Zemlja ima razvijenu poljoprivredu, velike mineralne resurse i relativno raznovrsnu ekonomiju.
U globalnoj krizi mogućnost vlastite proizvodnje hrane i pristup sirovinama mogli bi biti veoma važni.
Šta bi zapravo odlučivalo o sigurnosti?
Geografska udaljenost sama po sebi ne znači da bi neka država bila potpuno sigurna.
U velikom međunarodnom sukobu veoma važni bili bi i drugi faktori:
- proizvodnja hrane,
- dostupnost pitke vode,
- izvori energije,
- politička stabilnost,
- zdravstveni sistem,
- vojni i strateški značaj zemlje,
- udaljenost od glavnih mogućih meta.
Nuklearni rat bi promijenio cijelu računicu
Ako bi došlo do šire upotrebe nuklearnog oružja, posljedice ne bi bile ograničene samo na mjesta direktnih udara.
Poremećaji trgovine, poljoprivrede, energetike i međunarodnog transporta mogli bi pogoditi i države koje se nalaze hiljadama kilometara od zone sukoba.
Zato nijedna lista ne može sa sigurnošću predvidjeti gdje bi život u takvom scenariju bio potpuno bezbjedan.
Najbliža zanimljiva opcija je upravo Švicarska
Za stanovnike Balkana većina pomenutih mjesta nalazi se veoma daleko.
Australija, Novi Zeland, Tuvalu ili Argentina zahtijevali bi putovanje na drugi kraj svijeta.
Od navedenih država Švicarska je mnogo bliža i upravo zato privlači posebnu pažnju evropskih čitalaca.
Lista je ipak samo hipotetička
Važno je imati na umu da ne postoji službena lista država koje bi garantovano bile sigurne u slučaju Trećeg svjetskog rata.
Članak prije svega poredi geografski položaj, resurse, političku stabilnost i mogućnost samoodrživosti pojedinih zemalja.
Stvarni razvoj događaja zavisio bi od toga gdje bi sukob izbio, koje bi države učestvovale i koliko bi se proširio.
Jedno je ipak jasno
U velikoj globalnoj krizi najvažnije ne bi bilo samo udaljiti se od potencijalnih vojnih ciljeva.
Ključne bi bile zemlje koje mogu proizvesti dovoljno hrane, osigurati vodu i energiju te održati osnovne institucije i zdravstveni sistem.
Zbog toga se među potencijalno otpornijim lokacijama često pojavljuju udaljene otočne države, zemlje bogate prirodnim resursima i stabilne države poput Švicarske.
